Schenken op papier zonder notaris: kan dat?

Schenken op papier zonder notaris kan grote gevolgen hebben. Is de schenking bedoeld om pas na je overlijden te worden betaald? Dan vervalt de afspraak zonder notariële akte in principe bij je overlijden. De ontvanger kan het bedrag dan niet meer opeisen en het beoogde voordeel voor de erfbelasting gaat verloren.

Bij een schenking op papier betaal je het bedrag niet direct uit. Je erkent dat je het bedrag schuldig bent aan de ontvanger. Die krijgt daarmee een vordering op jou: het recht om het bedrag later te ontvangen.

Waarom schenken op papier zonder notaris riskant is

Een zelfgeschreven overeenkomst kan vastleggen wat je met elkaar hebt afgesproken. Maar bij een schenking die pas na je overlijden wordt uitgevoerd, is zo’n overeenkomst in principe niet genoeg. Daarvoor is een notariële akte nodig. Een overeenkomst die een accountant voor je opstelt, vervangt die akte niet.

Vervalt de schuld bij je overlijden, dan kan die niet op je nalatenschap in mindering komen. Daardoor kan de ontvanger meer erfbelasting betalen dan je had bedoeld.

Het maakt uit wat je precies afspreekt. Een schuld die de ontvanger al tijdens je leven kan opeisen, is niet automatisch dezelfde situatie als een schenking die pas na overlijden wordt uitgevoerd. Ook dan kunnen er gevolgen voor de erfbelasting zijn. Laat de afspraak daarom beoordelen voordat je ervan uitgaat dat een eigen overeenkomst voldoende is.

Kun je een eigen overeenkomst later notarieel vastleggen?

Een eerder gemaakte afspraak kan mogelijk alsnog bij de notaris worden vastgelegd. Dat moet tijdens je leven gebeuren. Na je overlijden kan de ontvanger het ontbreken van een notariële akte niet meer op die manier herstellen.

Een latere akte lost niet automatisch ieder probleem op. Voor het fiscale resultaat telt ook mee of je de rente over de schuld daadwerkelijk hebt betaald. Neem je eerdere overeenkomst en bewijs van rentebetalingen mee naar de notaris, zodat die kan beoordelen wat in jouw situatie nodig is.

Ook met een notaris moet je rente betalen

Een notariële akte alleen is niet genoeg voor het beoogde voordeel bij de erfbelasting. Je moet jaarlijks minstens 6% rente over de schuld daadwerkelijk aan de ontvanger betalen. Alleen opschrijven dat je rente verschuldigd bent of de rente bij de schuld optellen is niet voldoende.

Bij een papieren schenking van € 10.000 betekent 6% rente dat je jaarlijks € 600 overmaakt. Bewaar de bankafschriften als bewijs. De rentebetalingen zijn vrij van schenkbelasting, maar de schenking zelf kan wel boven de toepasselijke vrijstelling uitkomen. In dat geval kan de ontvanger schenkbelasting verschuldigd zijn, ook al is het bedrag nog niet uitbetaald.

Wat als je geen notariskosten wilt maken?

Wil je het bedrag nu echt overmaken, dan kun je een gewone geldschenking doen. Daarvoor is meestal geen notaris nodig. Het verschil is dat je het geld dan niet zelf houdt. Ook bij een gewone schenking kunnen regels voor schenkbelasting gelden.

Wil je het geld juist houden en de schenking pas na je overlijden laten uitbetalen? Dan zijn notariskosten een onderdeel van die keuze. De kosten verschillen per kantoor en hangen af van de afspraken die in de akte komen. Vraag een offerte voor een schenking onder schuldigerkenning, zodat duidelijk is wat je betaalt.