Acceptatieplicht contant geld: wanneer moet een winkel cash aannemen?
De acceptatieplicht contant geld moet ervoor zorgen dat consumenten aan de toonbank met munten en bankbiljetten kunnen betalen. De definitieve regels en ingangsdatum zijn nog niet duidelijk. Tot die tijd betekent het feit dat contant geld een wettig betaalmiddel is niet dat iedere winkelier het altijd moet aannemen.
Er is ook een aparte regel voor grote contante betalingen bij de aankoop van goederen. Sinds 1 januari 2026 mogen handelaren daarvoor geen contante betalingen van € 3.000 of meer aannemen.
Wat houdt de acceptatieplicht contant geld in?
De acceptatieplicht is bedoeld voor betalingen van consumenten aan de toonbank. Als de plicht geldt, kunnen ondernemers contant geld in die situaties niet zomaar weigeren. Het doel is dat mensen die met cash willen of moeten betalen, dat bij voldoende winkels en andere betaalpunten kunnen blijven doen.
Contant geld is een wettig betaalmiddel. Dat betekent niet dat een ondernemer onder alle omstandigheden verplicht is het aan te nemen. Een winkel kan nu bijvoorbeeld duidelijk vooraf aangeven dat je alleen met een betaalpas kunt afrekenen.
De Nederlandse overheid wil de invoering van de acceptatieplicht afstemmen op Europese regels. Daardoor is niet zeker wanneer de plicht precies gaat gelden of hoe de definitieve uitzonderingen eruitzien.
Wanneer mag een ondernemer contant geld weigeren?
Voor de acceptatieplicht zijn uitzonderingen voorgesteld. Die zijn nog niet allemaal definitief. In het Nederlandse voorstel gaat het onder meer om:
- Kleine ondernemingen: bedrijven met minder dan vier werkzame personen zouden uitgezonderd zijn.
- Betalingen op afstand: bijvoorbeeld bij een online bestelling.
- Periodieke betalingen: bijvoorbeeld huur, een energiecontract of een verzekeringspremie.
- Betalingen buiten de verkoopruimte: bijvoorbeeld bij een bezorger die aan de deur afrekent.
- Verkoop van vervoersbewijzen in het openbaar vervoer.
- Nachtelijke betalingen: tussen 22.00 en 6.00 uur zou geen acceptatieplicht gelden.
- Een wezenlijk veiligheidsbelang: bijvoorbeeld bij een verhoogd risico op een overval of inbraak.
Dit zijn voorgestelde uitzonderingen, geen definitieve lijst waarop je vooruit kunt lopen. Voor ondernemers maken ze verschil, omdat cash tellen, bewaren en verwerken geld en tijd kost. Ook kan contant geld in de zaak een veiligheidsrisico geven.
De grens van € 3.000 is een aparte regel
De acceptatieplicht en de grens voor grote contante betalingen zijn twee verschillende regels. Sinds 1 januari 2026 geldt voor handelaren in goederen een verbod op contante betalingen van € 3.000 of meer. Dat geldt bijvoorbeeld bij de verkoop van een auto door een autodealer.
Bij precies € 3.000 mag de handelaar de betaling dus ook niet contant aannemen. Het verbod kun je niet omzeilen door één aankoop in meerdere samenhangende contante betalingen op te delen.
Deze grens gaat over goederen, niet over diensten zoals een hotelovernachting of restaurantbezoek. Dat betekent niet automatisch dat een dienstverlener contant geld moet accepteren: daarvoor zijn de regels over acceptatie van belang.
Wat kun je doen als een winkel cash weigert?
Staat bij de ingang of kassa duidelijk dat je alleen kunt pinnen, dan weet je vóór je aankoop welke betaalmethode de winkel accepteert. Heb je geen betaalpas bij je, dan kun je vragen of de winkel toch contant geld wil aannemen. Dat is onder de huidige situatie niet vanzelfsprekend verplicht.
Gaat de acceptatieplicht in, dan hangt je recht om contant te betalen af van de definitieve regels en uitzonderingen. Vooral bij een kleine onderneming, een betaling laat op de avond of een bestelling aan de deur kan dat verschil maken.
