Rioolheffing: wie betaalt en hoe wordt het bedrag bepaald?

Rioolheffing is een gemeentelijke belasting voor de afvoer van afvalwater en andere watertaken, zoals de verwerking van regenwater. De gemeente bepaalt wie betaalt en hoe hoog de aanslag is. Dat kan de eigenaar van een woning zijn, de gebruiker of allebei.

De regels verschillen per gemeente. Ook zonder directe aansluiting op het riool kun je een aanslag krijgen, omdat de heffing niet alleen voor rioolbuizen wordt gebruikt.

Waar betaal je rioolheffing voor?

De gemeente gebruikt de opbrengst voor taken die met afvalwater, regenwater en grondwater te maken hebben. Daaronder vallen bijvoorbeeld:

• De aanleg, het onderhoud en de vervanging van gemeentelijke riolering.
• Het inzamelen en afvoeren van afvalwater.
• Het verwerken van regenwater en het beperken van wateroverlast.
• Maatregelen tegen problemen met grondwater en droogte.

Sommige gemeenten noemen de belasting riool- en waterzorgheffing. Die naam laat beter zien dat het om meer gaat dan alleen de afvoer via het riool.

De gemeente mag de opbrengst van de heffing niet hoger begroten dan de kosten van de betreffende watertaken. Een gemeente kan er ook voor kiezen om een deel van die kosten uit andere middelen te betalen.

Wie betaalt de rioolheffing?

De gemeente legt in haar belastingverordening vast wie de aanslag krijgt. Dat kan de eigenaar zijn, de gebruiker of een combinatie van beiden. Met de gebruiker wordt degene bedoeld die het pand gebruikt, bijvoorbeeld de bewoner of een bedrijf.

• Heb je een koopwoning? Dan kun je een aanslag krijgen als eigenaar, als gebruiker of voor beide onderdelen.
• Huur je een woning? Dan kun je een aanslag krijgen voor het gebruikersdeel. Heft de gemeente alleen bij eigenaren, dan krijg je als huurder geen eigen aanslag voor deze belasting.
• Verhuur je een pand? Dan kun je als eigenaar een aanslag krijgen. Of de huurder ook een aanslag krijgt, hangt af van de gemeentelijke regels.

Staat er een eigenarendeel op de aanslag? Dan is degene die de gemeente als eigenaar aanwijst verantwoordelijk voor de betaling aan de gemeente. Bij verkoop kunnen koper en verkoper via de notaris afspraken maken over de verdeling van kosten. Dat verandert niet automatisch wie de gemeente aanslaat.

Ook voor een bedrijfspand of een stuk grond kan rioolheffing gelden. De precieze voorwaarden staan in de verordening van de gemeente.

Hoe wordt de hoogte van de rioolheffing bepaald?

Er is geen landelijk vast bedrag. Gemeenten maken verschillende keuzes bij het verdelen van de kosten. De hoogte van de gemeentelijke rioolheffing kan bijvoorbeeld afhangen van:

• Een vast bedrag: de gemeente rekent een bedrag per perceel of aansluiting.
• De WOZ-waarde: de heffing wordt berekend op basis van de vastgestelde waarde van het pand.
• Het waterverbruik: de gemeente gebruikt het verbruik om het bedrag of de tariefgroep te bepalen.
• De samenstelling van het huishouden: de gemeente kan verschillende tarieven gebruiken voor huishoudens van verschillende grootte.

Een gemeente kan ook verschillende grondslagen combineren. Zo kan de eigenaar een bedrag betalen dat afhangt van de WOZ-waarde, terwijl het gebruikersdeel afhangt van het waterverbruik. Bij sommige gemeenten betalen grootverbruikers meer.

Daardoor kun je de rioolheffing van twee woningen niet goed vergelijken op alleen het bedrag. Kijk ook of het om een eigenaren- of gebruikersdeel gaat en welke berekening de gemeente gebruikt.

Wanneer krijg je de aanslag?

De rioolheffing staat vaak op een aanslag samen met andere gemeentelijke belastingen. Soms verstuurt een regionale belastingsamenwerking de aanslag namens de gemeente. Op het aanslagbiljet staat voor welk pand en voor welke periode je betaalt.

De aanslag is meestal een jaarbedrag. Wil je weten wat je per maand kwijt bent? Deel het jaarbedrag dan door twaalf. Dat is iets anders dan de betaaltermijnen op de aanslag: de gemeente kan bijvoorbeeld betaling in termijnen aanbieden.

Kun je de aanslag moeilijk betalen? Mogelijk kun je kwijtschelding aanvragen. De gemeente of belastingsamenwerking beoordeelt dan onder meer je inkomen, vermogen en persoonlijke situatie. Kwijtschelding is niet automatisch en de voorwaarden kunnen per gemeente en per heffing verschillen.

Wat gebeurt er met de rioolheffing bij verhuizing?

Bij een verhuizing kan de aanslag veranderen, maar dat gebeurt niet overal op dezelfde manier. De regels kunnen ook verschillen voor het eigenaren- en het gebruikersdeel.

Verhuis je binnen dezelfde gemeente, dan kan je aanslag doorlopen. Verhuis je naar een andere gemeente, dan kun je voor een deel van het jaar vermindering krijgen. Je nieuwe gemeente kan daarnaast een aanslag opleggen volgens haar eigen regels.

Bij een koop of verkoop hangt de aanslag voor het eigenarendeel af van de peildatum en de regels van de gemeente. Een verrekening tussen koper en verkoper is een afspraak tussen hen en staat los van de aanslag van de gemeente.

Bezwaar maken tegen je aanslag

Ben je het niet eens met de rioolheffing? Dan kun je bezwaar maken bij de organisatie die de aanslag heeft opgelegd. Doe dat binnen zes weken na de datum op het aanslagbiljet.

Bezwaar kan bijvoorbeeld zinvol zijn als de gemeente je als gebruiker heeft aangeslagen terwijl je volgens de geldende regels geen gebruiker was. Ook kan er een verkeerd gegeven zijn gebruikt bij de berekening. Zet in je bezwaar om welke aanslag het gaat, waarom je het niet eens bent met de heffing en welke gegevens volgens jou juist zijn.

Een bezwaar betekent niet vanzelf dat je de betaling kunt uitstellen. Op het aanslagbiljet of bij de belastingsamenwerking staat hoe je uitstel van betaling kunt aanvragen.

Veelgestelde vragen over rioolheffing

Is waterschapsbelasting hetzelfde als rioolheffing?
Nee. Rioolheffing is een belasting van de gemeente. Waterschapsbelasting betaal je aan het waterschap voor zijn eigen taken, zoals waterbeheer en het zuiveren van afvalwater.

Betaal je rioolheffing per persoon?
Niet altijd. Sommige gemeenten gebruiken de grootte van het huishouden bij de berekening, terwijl andere een vast bedrag of een andere grondslag gebruiken. Eén persoon in het huishouden kan de aanslag ontvangen voor de woning.

Betaal je ook zonder aansluiting op het riool?
Dat kan. De gemeente kan ook kosten maken voor regenwater en grondwater. Of je zonder aansluiting een aanslag krijgt, hangt af van de gemeentelijke verordening.

Betaal je rioolheffing voor een garage of opslag?
Dat kan, afhankelijk van de gemeentelijke regels en de situatie van het perceel. Ook de afvoer of verwerking van regenwater kan een rol spelen.

Op je aanslag zie je welk onderdeel je betaalt en voor welke periode. Wil je de berekening begrijpen, dan geeft de verordening van je gemeente de grondslag en het bijbehorende tarief.