Aftrekposten bij de belasting: zo houd je meer geld over

Aftrekposten zijn bedragen die je van je inkomen mag aftrekken voordat de belasting wordt berekend. Hoe lager je belastbaar inkomen, hoe minder belasting je betaalt. Veel mensen weten niet welke kosten ze mogen opgeven of hoe het systeem precies werkt. Dat is zonde, want wie zijn aangifte goed invult, kan soms honderden euro’s terugkrijgen.

Wat je mag aftrekken van je inkomen

De Nederlandse belastingdienst staat verschillende kostenposten toe die je mag verrekenen met je inkomen. Denk aan de rente die je betaalt over je hypotheek, alimentatie aan een ex-partner, studiekosten in bepaalde gevallen en zorgkosten die boven een bepaalde drempel uitkomen. Ook giften aan erkende goede doelen zijn aftrekbaar, mits je ze kunt aantonen. Wie zijn eigen onderneming heeft, kent de ondernemersfaciliteiten zoals de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Deze zorgen ervoor dat ondernemers minder belasting betalen over hun winst. Niet elke kostenpost telt mee, en er gelden per categorie eigen regels en grensbedragen. Het loont om dit goed na te kijken voordat je aangifte doet.

Hogere inkomens krijgen minder belastingvoordeel

Wie meer verdient, merkt dat de belastingkorting op aftrekbare kosten lager uitvalt. Dit komt door de zogenoemde tariefsaanpassing. Verdien je in 2025 meer dan 76.817 euro uit werk en woning, dan mag je je aftrekbare kosten niet meer tegen het hoogste belastingtarief verrekenen. In plaats daarvan geldt een lager percentage, dat de afgelopen jaren stap voor stap is verlaagd. In 2025 is dat tarief 37,48 procent. Voor mensen met een lager inkomen geldt dit niet: zij mogen hun aftrek gewoon toepassen tegen het tarief dat bij hun inkomen hoort. De gedachte achter deze maatregel is dat hogere inkomens al minder nadeel ondervinden van bepaalde kosten, waardoor een extra voordeel via de belasting minder gerechtvaardigd lijkt. Niet alle aftrekposten vallen onder deze beperking. Zo geldt de tariefsaanpassing niet voor de persoonsgebonden aftrek in alle gevallen, en zijn er uitzonderingen die per situatie verschillen.

Hypotheekrenteaftrek als bekendste voorbeeld

Een van de meest bekende fiscale aftrekmogelijkheden in Nederland is de hypotheekrenteaftrek. Huiseigenaren mogen de rente die ze betalen over hun hypotheek opgeven bij de belastingaangifte. Dit kan flink schelen in het te betalen bedrag, zeker in de eerste jaren van een hypotheek wanneer de rente nog hoog is. Tegelijk is er ook een bijtelling: het eigenwoningforfait. Dit is een bedrag dat de belastingdienst optelt bij je inkomen omdat je een woning bezit. Dat klinkt vreemd, maar de gedachte is dat een eigen woning een soort inkomsten oplevert doordat je geen huur hoeft te betalen. Het eigenwoningforfait en de hypotheekrenteaftrek staan dus tegenover elkaar. Of je per saldo voordeel hebt, hangt af van de hoogte van je hypotheek en je inkomen.

Aangifte doen en je voordeel niet mislopen

Ieder jaar opent de belastingdienst het aangifteportaal rond maart. Voor de meeste mensen is de deadline 1 mei, maar uitstel aanvragen is mogelijk. Het is verstandig om alle bonnetjes, jaaroverzichten en bewijsstukken van aftrekbare kosten bij de hand te houden. Denk aan een overzicht van betaalde hypotheekrente van je bank, kwitanties van giften of medische rekeningen. De belastingdienst heeft in veel gevallen al gegevens ingevuld, maar die zijn niet altijd volledig. Controleer dus altijd of alle relevante kosten zijn meegenomen. Wie twijfelt of iets aftrekbaar is, kan de website van de belastingdienst raadplegen of een belastingadviseur inschakelen. Zeker bij een complexe situatie, zoals een eigen bedrijf of een scheiding, kan professioneel advies het verschil maken.

Veelgestelde vragen

Welke zorgkosten zijn aftrekbaar?
Niet alle zorgkosten zijn aftrekbaar. Je mag alleen specifieke zorgkosten opgeven die niet vergoed worden door je zorgverzekeraar en die boven een bepaalde drempel uitkomen. Voorbeelden zijn kosten voor een dieet op doktersvoorschrift, hulpmiddelen of vervoer naar een arts. De drempel hangt af van je inkomen. Kosten onder die drempel tellen niet mee.

Mag je giften aan goede doelen aftrekken?
Ja, giften aan erkende algemeen nut beogende instellingen zijn aftrekbaar. Dit zijn organisaties met een zogenoemde ANBI-status. Je moet de giften wel kunnen aantonen, bijvoorbeeld met bankafschriften. Er geldt een minimumbedrag en een maximumbedrag. Voor vaste periodieke giften vastgelegd in een overeenkomst gelden gunstigere regels.

Wat is het verschil tussen een aftrekpost en een heffingskorting?
Een aftrekpost verlaagt je belastbaar inkomen. Hoeveel voordeel dat oplevert, hangt af van je belastingtarief. Een heffingskorting is een bedrag dat direct van de te betalen belasting wordt afgehaald. Dat verschil is belangrijk: een heffingskorting levert altijd hetzelfde vaste bedrag op, terwijl een aftrekpost meer waard is voor wie een hogere belastingschijf heeft.

Kun je alsnog aangifte doen als je de deadline hebt gemist?
Als je de deadline van 1 mei hebt gemist, kun je uitstel aanvragen. Doe je dat niet en dien je te laat in, dan kan de belastingdienst een boete opleggen. Je kunt ook tot vijf jaar terug alsnog aangifte doen om eerder vergeten aftrekbare kosten alsnog te verrekenen. Dit heet een bezwaar of een aanvullende aangifte, afhankelijk van de situatie.